مصاحبه مجله جوان ایرانی با مهرزاد خواجه امیری

مهرزاد خواجه امیری متولد ۲۹ شهریور ۱۳۶۶ است. فعالیت هنری خود را از سن ۱۲ سالگی شروع کرد و از همان ابتدا با انتخاب پیانو به عنوان ساز تخصصی خود اولین اثرش به نام عنوان معبد شرقی را ساخت که بعدها رتبه اول آهنگسازی گروه سنی نوجوانان را به خود اختصاص داد. در سن ۱۷ سالگی از موسیقی کلاسیک به ژانرهای World Music ،Instrumental و New Age تغییر سبک داد. خواجه امیری با سفر به کشورهای مختلف در مورد این ‍ژانرها که در ایران نوپا است تحقیق کرده «خلیج فارس» خواجه امیری را همگان می شناسند، اینکار چندین بار از شبکه های مختلف تلویزیونی پخش شد. این اولین اثر در سبک World Music بود که پس از انقلاب توسط یک آهنگساز ایرانی ساخته و مورد توجه عام و خاص قرار گرفته بود.

لطفا ابتدا یک بیوگرافی از خودتان بگویید؟

مهرزاد خواجه امیری متولد ۲۹ شهریور ۶۶ هستم.

عمو، پسر عمو، پدر و شما هنرمندید این هنر در شما ارثی است؟

حقیقت امر اینه که من فکر می کنم هنر مقداریش بسته به ذات انسان داره و می تونه موروثی هم باشه اما عقیده شخصیه من اینه که در این دوره هنر بیشتر اکنسابیه البته از ذوق و قریحه هنری هم نباید غافل شد. به هر حال این چیزیه که باید مردم نظر بدن.

با توجه به جو علمی خانواده چطور شد به هنر علاقمند شدید؟ آیا مانع کار شما نمی شدند؟ 

راستش تمام پدر مارها بخاطر وضعیت معیشتی هنرمندان زیاد علاقه ای به سوق بچه ها به هنر به ویژه موسیقی ندارن و شاید هم حق داشته باشند چون در جامعه ما متاسفانه هنر و هنرمند از جایگاه خوبی نه تنها از نظر اجتماعی بلکه از نظر اقتصادی نیز برخوردار نیستند. ولی من هم تقریبا بخاطر سماجتم کار خودم رو انجام دادم و کنکور هم قبول شدم البته درسم هم خوب بود ولی خوب رشتم عمرانه و هیچ ربطی هم به موسیقی نداره ولی از بچگی به ساخت و ساز هم علاقه زیادی داشتم ولی عشقم موسیقی بود.

چرا موسیقی و چرا سبک فعلی  را انتخاب کردید؟

من اولین بار با کارهای یانی به موسیقی علاقه شدیدی پیدا کردم خاطرم هست که اولین کنسرتی که از یانی در دوران کودکی دیدم کنسرت لندن بود این اولین بار بود که در زندگیم احساس نزدکی و همزاد پنداری با چیزی می کردم و به اصطلاح خودمانی جو و شکوه آن ژانر از موسیقی که آن زمان ها اصلا درکش هم نمی کردم منو بسیار تحت تاثیر قرار داد و بر اساس همین هم ساز پیانو را انتخاب کردم و از سبک کلاسیک شروع کردم چون با تفکر خام آن دوره فکر میکردم که به سبک مورد علاقه ام نزدیک است، البته سبک کلاسیک بیس و پایه آغاز موسیقی است، ژانری است که تئوری بر آن بنا شده، به مدت ۸ ماه دوره های مقدماتی نوازندگی را به اتمام رساندم و بعد کتابهای چرنی، هانون ۱ و ۲ (پیانیست نخبه) را به اتمام رساندم در حین اجرای قطعاتی از هایدن و باخ به این نتیجه رسیدم که پیچیدگی ها و زرق برق های بیش از حد این سبک بسیار با روانی کلام موسیقی در ژانر آثار یانی متفاوت است، شاید باور من نسبت به موسیقی کلاسیک باوری کاملا اشتباه بود اما هنوزم این باور را دارم که بتهوون دومی متولد نخواهد شد، من به دنبال خلق در موسیقی بودم نه تکرار مکررات، اگر من اثر رومنس بتهوون را به بهترین شکل اجرا می کردم اتفاقی در دنیا نمی افتاد در ایران هم نمی افتاد چون هزاران نفر قبل من و میلیون ها نفر بعد از من این آثار را مجددا اجرا می کردند و من نوازندگی را به تنهایی دوست نداشتم ژانر آثار یانی new age و یا به اعتقاد خیلی ها مدرن کلاسیک بود یعنی ژانری که در آن موسیقی الکترونیک با تفکری مدرن تر و با کمک درامز و بیس الکترونیک و گاهی همراهی صداهای الکترونیک بر پایه های موسیقی کلاسیک اجرا میشد و بر خلاف تفکری که فرضا در دوره رمانتیک موسیقی حاکم بود که به علت حضور نوازنده های چیره دست آثار از شکل ملودی محور به صورت پیچیده و پلی فونیک در آمده بود دارای ملودی روان و قابل درک بود، و من باید روزی اعتراف می کردم که من هرگز بعضی از آثار شوپن را درک  نکردم تا حدی که می توانستم با اثر پرستش یانی ارتباط برقرار کنم. البته هم اکنون نوازندگی فلوت را در ژانر کلاسیک بصورت کاملا حرفه ای دنبال می کنم اما هرگز آهنگسازی در این ژانر را با هیچ چیزی عوض نخواهم کرد. حتی با خوانندگی.

در مورد سبک تان توضیح بدید؟ World Music ،Instrumental و New Age؟

این آثار در کشور ما با کسانی مثل یانی ریچارد کلایدرمن و بعضا ونجلیز و کیتارو شناخته شده اند، همیشه دوست داشتم که مردم کشورم این آثار رو با آهنگسازی یک ایرانی هم بشنوند. سبک world music ژانری است که در آن به موسیقی های native  و یا مخصوص هر کشور یا منطقه توجه خاصی میشه مانند سبک های Chinese و یا جنس موسیقی کشورهای آفریقایی و یا استفاده از سازهای native در یک اثر و مجموعه اتفاقی که در کار خلیج فارس افتاد و ما از Cain flute در اون کار استفاده کردیم که بارها از تلویزیون پخش شده.

آیا در ایران شخص دیگری در این سبک کار می کند؟

در این زمینه اطلاعی ندارم ولی سال گذشته از بنده حقیر به عنوان طلایه دار این سبک قدردانی شد.

هدف و ایده آل شما در موسیقی کجاست و آیا در موسیقی به هدفی که مد نظرتان بوده رسیده اید؟

هدف واقعی من اینه که کشورمون به دوران طلایی خودش در موسیقی برگرده و تمام سبک ها و ژانر ها حتی رپ  فارسی هم به جایگاه درست خودش برسه و پیشرفت کنه چون بچه هایی که برای رپ و راک زحمت میکشن بسیار با استعداد هستن و گاهی کارهایی ازشون منتشر میشه که آدم حس میکنه که خیلی به معیار های درست ژانر خودشون نزدیکن ولی حرکت کاتوره ای در موسیقی زیرزمینی تا زمانی که منسجم نشه هیچ پیشرفتی نخواهد داشت .من همه ژانری از موسیقی گوش می دهم و دوست دارم، و عاشق این هستم که روزی ببینم همه و همه چه در پاپ چه در موسیقی تلفیقی و سنتی چه در راک و رپ به جایگاه درستمان در سبک خودمون برسیم و بتونیم یک قدم به جلو برداریم حتی در زمینه صدابرداری و میکس و مسترینگ که نا گفته نمونه که پیشرفتهای خوبی کردیم ولی هنوز خیلی با ایده آل های روز دنیا فاصله داریم، و در مورد آنکه به هدفم برسیم یا خیر باید بگم وقتی کار خلیج فارس رکورد دار پخش کلیپ میان برنامه شد. بسیار خوشحال شدم و نفسی آسوده کشیدم از این که مردم منو پذیرفتن و پس از فروش غیر قابل باور خالق باز هم امیدوار شدم ولی تا ایده آلم برای این سبک نوپا در کشورم بسیار فاصله وجود داره مخصوصا وقتی می بینم تفکر نوازندگانمون با این سبک و روش بسیار فاصله داره و همچنان مجبور به استفاده از نوازندگان خارجی هستیم راهمون طولانی تر میشه اما انشا الله در آلبوم دوم بیکلام به اون چیزی که میخوایم نزدیک تر میشیم.

از آلبوم «خالق» بگویید؟

آلبوم خالق حاصل تلاش یک گروه ۱۲۰ نفره از نوازندگان مطرح ایرانی و خارجی بود که تلاش شبانه روزی به اتمام رسید و به مرحله توزیع و پخش رسید که سفر های زیادی بخاطرش انجام شد و از دوستان زیادی کمک گرفته شد و شاید اولین آلبومی بود که بصورت منسجم در این سبک تولید شد و برای اون تبلیغات گسترده در نظر گرفته شد. فکر می کنم توضیح بیشتر رو بسنده کنیم به نظر مردم. لازم میدونم از زحمات دوست عزیزم محمد سعید شایان که در زمینه میکس و مسترینگ بسیار تلاش کرد تشکر کنم.

صدای خوبی دارید و تیتراژی هم خوانده بودید؟ قصد ندارید آلبومی با کلام منتشر کنید؟

شما لطف دارید، البته نباید بگم ولی بله حتما.

ترانه های این آلبوم مجوز گرفته و بزودی ضبط اون در ایران و چند کشور دیگه شروع خواهد شد که فکر می کنم برای سال آینده آماده بشه.

از فعالیت های آینده بگویید؟

آلبوم با کلام در راه است و بعد از اون احتمالا تور کنسرت هامون آغاز میشه برای دو آلبوم برای اولین بار در دو زمان پیاپی که در زمان اول کارهای بی کلام و در زمان دوم  کارهای با کلام اجرا خواهد شد و بعد از اون هم انشا الله به آلبوم دوم بی کلام فکر خواهم و اینکه چگونه ساخته و اجرا بشه تا با اثر فعلی متفاوت تر و با کیفیت تر باشد.

نظرتون در مورد اینکه گوش مخاطب ایرانی با کارهای بی کلام زیاد آشنا نیست چیه؟

حقیقت امر اینه که من با این قضیه خیلی مخالفم، مشکل ما مخاطب نیست، مشکل اصلی تولید موسیقی در این ژانر، چون نه تهیه کنندگان، نه صدا و سیما و حتی خود آهنگسازان تمایلی به تولید این آثار به چند دلیل ندارند زیرا تفکر مدیریتی شرکت های تولید کننده تفکری کاملا اقتصادی و بازاریه و به هیچ وجه بینش فرهنگی در پس عقایدشون وجود نداره یعنی تهیه کننده کاری رو میخواد که به اصطلاح خودش وقتی پشت ویترین نشست به فروش برسه و سریع پول بشه کار بیکلام نیاز به شنیده شدن و جذب در بازار داره و نمی تونه حالت یک موج رو داشته باشه که البته این قضیه در کار خالق اتفاق افتاد از طرف دیگه آهنگساز هرگز ملودی های خودش رو به قول خودش برای چنین کاری حروم نمی کنه چون می بایست در یک وقت مورد نظر فرضا ۵ دقیقه فقط ملودی حرف بزنه اما در یک کار با کلام که این روزها اکثرا آثار حتی بدون intro هستند یعنی شروع موسیقی با شروع کلام خواننده آغاز میشه نیاز به صرف انرژی کمتری است و ملودی تنها در قسمت پایانی و بعضا میانی در آثار به چشم میخوره و نکته آخر اینکه بعلت نیاز به نوازنده های مختلف تولید یک مجموعه بیکلام نیاز به بودجه بسیار سنگین تری نسبت به آثار با کلام هستش در صورتی که شما مشاهده می کنید کسانی مثل یانی یا حتی اتمار لیبرت که سی دی هایشان در حال فروش در مجموعه های فرهنگی هستند رو کسی به مردم معرفی نکرده نه رسانه ملی  و نه حتی جراید که البته این هم یکی از ضعف های فرهنگیه اما مردم خودشون پسندیدن احساس نیاز کردن و تهیه کردن و حتی شرکت هایی هم بدون رعایت کپی رایت با نهایت جسارت و با لگوی خودشون این آثار رو منتشر میکنند. من فکر میکنم که گوش مخاطب آشنا هست اما بستر برای تولید فراهم نیست و این بستر رو جراید رسانه ملی و وزارت فرهنگ و ارشاد می بایستی فراهم کنه.

با این وجود  استقبال از آلبوم خالق خوب بوده آیا شما از آلبوم و میزان استقبال راضی بودید؟

استقبال بسیار دور از انتظار اولیه ما بود و ما شاید یک دهم این فروش را تصور میکردیم.روز های اول نزدیک به ۷۰۰۰ نسخه فقط بصورت تحویل در محل توزیع شد که مسلما از این بسیار راضی هستم ولی قانع نیستم نه از نظر مالی بلکه دوست ندارم به آن بسنده کنم.

در آلبوم با کلام با چه کسانی همکاری کردید؟ ترانه؟ ملودی؟ تنظیم؟

اجازه بدهید فعلا در مورد این موضوع صحبتی نکنم ولی می توانم بگویم از بهترین ها در زمینه ترانه و تلفیقی از چند شخص شناخته شده در زمینه ترانه که شاید از دید عموم کارهایی که در مجموعه های مختلف تولید کردند با هم بسیار متفاوت بوده و کسی حتی هرگز تصور آن را هم نکند که این دو نفر روزی در یک آلبوم در کنار یکدیگر ترانه داشته باشند، ملودی و تنظیم کارها با خود من خواهد بود به اضافه شخص دیگری که او نیز در زمینه تنظیم سابقه بسیار درخشانی داشته که صلاح نمی بینم تا قطعی نشدن آن صحبتی در مورد آن مطرح کنم.

گفتید موسیقی در شما با شنیدن آثار یانی شکل گرفت در مورد کارهای با کلامت تحت تاثیر کسی هستید؟

سعی کردم در آلبوم با کلام خودم باشم، فکر می کنم چیزی که تا حد زیادی در تیتراژ هم محسوس بود.

فقط آهنگساز و خواننده اید یا در سایر زمینه ها هم فعالیت می کنید؟

در رشته عمران مشغول به تحصیل هستم و احتملا در آینده ای نه چندان دور برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد نیز اقدام خواهم کرد.

در آینده قصد دارید با چه کسانی همکاری کنید؟

من تقریبا با تمام نوازنده های مطرح ایران همکاری داشته ام و رابطه دوستانه ای نیز با هم داشته ایم اما کسانی که شاید روزی به همکاری بیندیشم شاید بتوان به امید حاجیلی، کیوان ساکت در ژانر آثار بی کلامم اشاره کنم اما در مورد ژانر آثار با کلام انتخاب ها و مذاکراتی را کرده ام که تا چند وقت دیگر حتما خبر قطعی آن را در وب سایتم قرار خواهم داد.

خودتان چه نوع موسیقی گوش می دهید؟ از بین هنرمندان ایرانی کارهای چه کسی را دنبال می کنید؟

من انواع موسیقی ها را در ژانر های مختلف گوش میدهم از trash metal تا موسیقی سنتی از system of a down تا همایون شجریان همه و همه را دوست دارم و از هر کدام چیزی یاد میگیرم، از کارهای هنرمندان کشورمان در پاپ کارهای بنیامین، محسن یگانه، احسان خواجه امیری و از بین آثار سنتی آثار همایون شجریان، گروه کامکارها و از بین تنظیم کنندگان کارهای سیروان خسروی را پیگیری میکنم.

از آلبوم های ۸۹ کدام رو گوش کردید و پسندیدید؟

آلبوم های رگ خواب، رمانتیک و یه خاطره از فردا که از نظر من آلبوم رگ خواب محسن یگانه بسیار موفق بود.

به نظرتان دلیل موفقیت یک اثر چیست؟

از نظر من دلایل مختلفی در موفقیت یک اثر نقش دارند ولی در ایران شاید ۷۰ درصد موفقیت یک اثر ترانه آن است ولی همه چیز از جمله ملودی تنظیم، میکس و مسترینگ در موفقیت یک اثر تاثیرات به سزایی دارند.

نظرتان در مورد همکاری و پخش کارهای بعضی هنرمندان در رسانه ملی چیه؟ آیا سلیقه افراد و نحوه انتخاب آثار باعث تضعیف حقوق دیگران نمیشه؟

من اعتقاد بیشتری نسبت به رسانه ملی تا وزارت فرهنگ و ارشاد دارم و برای حرف خودم  دلایلی هم دارم اولا من تمام این مطالب را در مورد سلیقه ای بودن این آثار قبول دارم اما یک نکته بسیار مهم در آن وجود دارد اینکه صدا سیما همواره از یک غالب و چارچوب مشخص برخوردار بوده و از قبل از تولید کاملا مشخص است که چه کاری در صدا و سیما پخش میشود و چه کاری مجوز پخش نمیگیرد البته فراز و نشیب ها و سختگیری ها ، اهمال ها و اعمال سلیقه ها  همیشه و همیشه بوده است و خواهد بود، اما این سردرگمی ها به مراتب در ارشاد و تولیدات زیر نظر این سازمان خیلی بیشتر به چشم میخورد و برای ارشاد کاملا مصداق رد شدن از دهانه سوزن و در دروازه مطرح بوده و هست.

نظرتان در مورد وضع کنونی موسیقی ایران چیه؟ پیشنهادتون برای بهبود شرایط؟

از نظر من ما در دوره رکود کامل به سر می بریم و باید فضا برای موسیقی رپ و راک هم بصورت مجاز بوجود آید قانون کپی رایت به درستی اجرا شود به موسیقی زیر زمینی توجه شود بجای برخورد غلط آنرا انسجام بدهند و به سمت مجاز سوق دهند از نظر من ما حتی رپ مجاز هم می توانیم داشته باشیم. داشتن فضای آزاد رقابت را سالم تر و بهتر میکند، حق انتخاب بیشتری به شنونده و مخاطب می دهد به موسیقی رونق می دهد موسیقی مجاز آزاد دلیل بر بی بند و باری نیست همه مخالف فحاشی و نا سزا گویی هستند اما همه می دانیم حتی در رپ کارهایی هست که همه شنیدیم و دوستشان داشتیم حال که همه شنیدیم فیلتر کردن آن جز نتیجه معکوس هیچ چیزی به همراه نداشته ای کاش حمایت میشد تا انگیزه برای تولید آثار بهتر فراهم میشد

نظرتون در مورد کلمات زیر؟

مهرزاد خواجه امیری: جوجه خروس موسیقی

موسیقی بی کلام: موسیقی جاودانه و همیشه ماندگار، بدون تاریخ مصرف

ترانه: چهار نفر: محمد علی بهمنی، فرید احمدی، روزبه بمانی، احورا ایمان

موسیقی زیر زمینی: بعضی وقتها خیلی بهتر و شنیدنی تر از موسیقی مجاز

مجله جوان ایرانی: مجله موفق دنیای مجازی.

منبع: جوان ایرانی